Kim ne derse desin, süratle gelişerek büyüyen Türkiye’de bana göre en önemli devrimsel gelişmelerden bir tanesi sağlık sektöründe gerçekleştirilen devrimdir.

Bugün artık, bir zamanlar, gün yeni yeni ışımaya başladığı saatlerde gidip kuyruklara girilen o devlet hastaneleri çilesi artık yok.

Başta otelcilik hizmeti olmak üzere vermiş oldukları sağlık hizmetleriyle dikkat çeken özel hastaneler, bugün artık bazı devlet hastanelerimizi kendi kalitelerine erişmiş bir rakip olarak karşılarında buluyorlar.

Eski adıyla Ankara Doğumevi ve Kadın Hastalıkları Eğitim Hastanesi olan bugünkü adıyla Etlik Zübeyde Hanım Doğumevi Ve Kadın Hastalıkları Eğitim Araştırma Hastanesi, işte bu kaliteye ulaşmış olan hastanelerimizden bir tanesi.

Türkiye’de bugün; hep var olduğu halde yapılamayan, yağ ve şekerle artık 'helva' yapmasını bilen insanlar var.

Etlik Zübeyde Hanım Doğumevi Ve Kadın Hastalıkları Eğitim Araştırma Hastanesi başhekimi Doç. Dr. Ümit Göktolga, asker kökenli bir tabib olarak işte bu ustalardan biri.

***

2005 senesinde yapmış olduğumuz röportajdan bugüne kadar geçen 6 senelik zaman içinde gördük ki, bu hastane üzerinde büyük emekleri olan Prof. Dr. Ali Haberal’ın emekliliği sonrasında görevi devralan Doç. Dr. Ümit Göktolga, bu hastanedeki otelcilik ve sağlık hizmeti kalitesini bir adım daha öne götürmüş.

Dört çocuklu bir ailenin mensubu olan Doç. Dr. Ümit Göktolga, çocukluğunda annesinin bütün hastane işleriyle kendisi ilgilendiğinden, annesiyle birlikte gittiği hastanelerde görmüş olduğu olumsuz tablolardan dolayı daha o yıllarda; “ben de bir doktor olacağım ama iyi bir doktor olacağım” diyerek doktor olmaya karar vermiş..

Doç. Dr. Ümit Göktolga, ortaokul yıllarında saz çalan, lise ve üniversite yıllarında ise Türk Sanat müziğine geçiş yaparak tambur çalmaya başlayarak çeşitli Türk Sanat Müziği korolarında da yer almış olan bir müzik sevdalısı, zarif mi zarif, emekli bir asker tabip.

Konuk etmek için konuğu olduk.. Biz sorduk, Ümit hoca cevap verdi..

İşte o röportaj ve inanılmaz bir zariflik içinde ki nezaketiyle Doç. Dr. Ümit Göktolga..

*Hocam neden tıp?
- Biz 4 kardeşiz ve ben, benden sonraki iki kardeşimin de doğumlarına şahit oldum. Benim büyük kardeşim sürekli çalıştığı için annemin hastane işleriyle sürekli ben ilgilendim.

Annemle beraber hastaneye gittiğimde gördüğüm manzaraları, karşılaştığım tabloları kafama nakşetmiştim. Gerçekten beni çok etkilemişti. O zaman dedim ki “ben de bir doktor olacağım. Ama daha iyi bir doktor olacağım.” Kendime bir hedef koydum ve böyle de devam ettim. Yani, çocukluğumda hastanede çok fazla bulunmam doktor olmamdaki en büyük etkendi.

*Kaç yıllık evlisiniz hocam?
- 1993’te evlendim. İki tane de çocuğum var.

*Siz asker kökenlisiniz değil mi?
- Evet, ben asker kökenliyim. Ortaokulu bitirdikten sonra 1978 yılında, 12 Eylül zamanında, yani terör olaylarının da olduğu o dönemde, askeri okullar hayatta kalmanın da bir garantisi gibiydi. Böyle olunca askeri liseye yöneldim. Ayrıca orada daha iyi bir eğitim alabileceğimi düşünmem de tercihimde etkendi. Kuleli Askeri Okulu’nu birinci olarak bitirdim. Bitirdikten sonra da 1982 yılında Gata Askeri Tıp Fakültesi’ne geçiş yaptım. 1988 yılında da oradan mezun oldum.

*Sizin ihtisas alanınız nedir?
- Kadın hastalıkları ve doğum üzerine.

*Ordu’da ne kadar süre kaldınız?
- 1978 yılında askeriyeye öğrenci olarak girdim, 2007 yılında da albay olarak emekli oldum. Öğrencilik ve meslek hayatım dahil olmak üzere 29 yıl askeriyede kaldım.

*Mezuniyetten sonra iş hayatınıza hangi şartlarda başladınız? Mesela ilk iş gününüz nasıldı?
- Askeri okuldan mezun olduğum için hem hekim hem de subay olarak mezun oldum. Büyük bir heyecan dışında çok fazla bir şey hatırlamıyorum açıkçası, ama iki ünvana birden sahip olmak benim için büyük bir mutluluktu. İlk bir yılım Gata’da geçti, ondan sonra da iki yıl Kırklareli’nde bir askeri birlikte alay komutanlığı yaptım.

*Bu anlattıklarınızı düşününce çok genç duruyorsunuz, bunu neye borçlusunuz?
-  Alkol ve sigara kullanmıyorum. Öğrencilik yıllarımda da jimnastik ve atletizm ile uğraştım. Ayrıca kısa mesafe koşucusuydum.

*Sizinde bir çok öğrencinin olduğu gibi üniversite yıllarında etkilendiğiniz ve yolunda gitmek istediğiniz bir hocanız var mıydı?
- Askeri tıp fakültesinde hastalara davranışıyla ve nezaketiyle beni çok etkileyen bir kadın doğum hocam olmuştu. İsmi de Atilla Köksal’dı.

*Bu göreve ne zaman atandınız?- Ben askeriyeden emekli olduktan sonra devlete dönmenin bazı istisnai yolları vardı, bunlardan bir tanesi de üçlü kararnameydi. Üçlü kararname ile bakan müşavirliğine atandım. Ondan sonra da 20 Kasım 2009’da bu hastanede göreve başladım.

*Bu hastanenin Türkiye’deki en iyi kurumlardan biri olduğunu biliyoruz. Peki, personel sayınızı yeterli buluyor musunuz?
- Sağlık bakanlığının kendine bağlı hastanelerde personel dağılım cetveli denen bir cetveli var ve o cetvelde her hastanenin kadroları var. O kadrolar genelde %80 dolulukla çalışıyor.

Bizim bu cetvele göre doluluk oranımız da %90’ın üzerinde. Dolayısıyla personelimiz yeterli. Fakat tıbbın gerektirdiği bazı yeni branşlar açılıyor. Örneğin; kadın doğumun üzerine bir üst ihtisas olarak “yüksek riskli gebelik” yani “perinatoloji” ve jinekolojik-onkolojik cerrahi üst ihtisasları getirildi.

Şimdi biz o klinikleri de açıp yeni bir yapılanmaya gidiyoruz. İşte o zaman yeni eleman ve uzman kadrosuna ihtiyacımız oluyor. Ona göre de yeni düzenlemeler yapılıyor. Ama mevcut haliyle, ben geldiğimdeki personel kadrosu korunuyor ve şu anda da yeterli durumda.

* Hastanenizdeki yatak sayısı ne kadar?

- 74 tanesi yenidoğan yoğun bakım ünitesinde, 355 tanesi de normal yetişkin yatağı olmak üzere toplam 429 yatağımız var. Biz, bölge hastanesi olarak hizmet veriyoruz.

*Kaç ameliyathaneniz var?
- 9 tane ameliyathanemiz var. Bunlardan 3 tanesini sezeryan için kullanıyoruz, diğer 6 tanesini de jinekolojik ameliyatlar için kullanıyoruz. Ameliyathanelerimizin her salonu çalışıyor. Bu salonlardan bir tanesini kadın doğum dışındaki branşlar için ayırdık. Bizde; çocuk cerrahisi, genel cerrahi, üroloji ve göz cerrahi branşları da var. Her salonda da her gün ameliyat oluyor.

*Siz başhekim olduğunuzdan beri neleri değiştirdiniz bu hastanede?

- Bu hastane binası ilk önce okul olarak yapılmış. Daha sonradan hastane olmuş. Fakat bir okulun mimari yapısı aslında hastane için çok müsait değil. Ben geldikten sonra, mimari yapıda bir takım değişiklikler yapmaya başladık. Bunlardan birkaç tanesi bitti. Bitenler arasında dış cephe ve çatı tadilatı var, otoparkların düzenlenmesi var; devam eden projeler arasında da yetişkin yoğun bakım, 18 tane özel oda, aile planlaması, acil servisin tadilatı, yeni müşahede odaları, sterilhane, hastanenin ana girişinin düzenlenmesi gibi şeyler var. Ayrıca, ben geldiğimde inşaatı devam eden ameliyathaneleri de faaliyete almış bulunmaktayız.

*Çok sakin bir yapınız var. Gerçekte de hep böyle sakin misiniz?
- Evet öyleyim. Hatta benim askeri liseden arkadaşlarımın söylediği bir şey vardır. “hiç değişmedin” derler. Öğrencilikte neysem şimdi de oyum.

*Ne burcusunuz?
 

 *Mutfakla aranız nasıldır?
- Mutfakla aram şöyleydi, askeriyede bir dönem mutfak sorumluluğu yaptım. Mezun olduktan sonra da evlenene kadar 5 yıl bekar hayatım oldu. İki arkadaş yaşıyorduk. O evde yemekleri ben yapardım, bulaşıkları arkadaşım yıkardı. Hatta şöyle bir esprisi vardır bu konunun: Ben evlenirken eski ev arkadaşım eşime “benim ocağımı söndürdün” demişti.

* Günlük ortalama doğum sayısı ne kadar?
- Günlük ortalama doğum sayımız 60. Fakat yaz aylarında, bu sayı 80’e çıkabiliyor.

* Ameliyat sayınız nedir?
- Bu 60 doğumun %20’si sezeryan doğum oluyor. Yaklaşık 15 tane de jinekolojik hastalıklardan ötürü ameliyatlar oluyor.

*Halkın günlük acile yönelme oranı ne kadar?
- Normal mesaiden sonra acil serviste sabaha kadar ortalama 70 hasta bakılıyor. Haftasonları ve tatil günlerinde de ortalama 120 hasta bakılıyor.

* Hastanenizde jinekolojik onkoloji bölümünüz var değil mi?
- Aslında kadın doğumun üzerine çalışan tüm branşlar bizde mevcut. Sadece jinekolojik onkoloji değil; tüp bebek, jinekolojik onkoloji cerrahi, yüksek riskli gebelik yani perinataloji ve ürojinekoloji bölümlerimiz de var.

“TÜRKİYE’DE KO-KÜLTÜR TEDAVİSİ BİR TEK BİZDE VAR”

*Tüp bebek biriminiz ne zamandır var?
- Tüp bebek ünitesi 2008 yılında açıldı ama çok bilinmiyor. Altyapısı, mimari yapısı, teknik donanım ve ayrıca kadro olarak da kamudaki en iyi merkezlerden bir tanesi biziz. Aylık ortalama 50 adet tüp bebek işlemi yapıyoruz.

Bize başvuran tüm hastaları başvurdukları andan itibaren tedaviye alıyoruz. Randevuyla çalışan merkezler olduğu için bunu vurguluyorum. Kapasitemize göre de %50 oranında daha fazla hastaya işlem yapabiliriz, yani aylık 75 hastaya ulaşabiliriz. Tüp bebek özellikli bir iş.

Hastalar birbirlerine başarılı buldukları merkezleri haber verirler, hastalar öyle gelir; yani hasta hastayı getirir. Bizim merkezimiz de bu kapsamda, kendi bildiği hastalarla dönen bir merkez. Çok fazla reklam ve tanıtım yapamamıştık bugüne kadar.

Fakat çok iyi bir merkezimiz var. Zaten Türkiye’de Sağlık Bakanlığı’nın toplam 5 tane tüp bebek ünitesi var, bunlardan bir tanesi de bizde. Kamu üniversitelerini de dahil edersek eğer, bizim özellik olarak yaptığımız, yani sadece bizde yapılan bir işlem var. "Ko-kültür" tedavisi denen bir tedavi. Bunu sadece biz yapıyoruz.

“ENFEKSİYON ORANLARIMIZ TÜRKİYE ORTALAMASININ ÇOK ALTINDA”

* Hastanenizde temizlik konusunda bazı sıkıntılar yaşıyor musunuz?
- Hastane içerisinde, temizlik konusunda ayrılan bölgeler var. Mesela, ameliyathanelerin temizliğiyle koridorların temizliği birbirinden farklı.
Kritik bölgelerde temizlikle ilgili bir sıkıntımız yok. Ama genel kullanım alanı olarak tabir ettiğimiz alanlarda zaman zaman sıkıntı çekiyoruz, çünkü hizmet alımı yoluyla çalıştırılan personel devamlı bir personel değil. Maalesef çok sık personel değiştiriyoruz. Bunun da sebebi şu: Biz kadın doğum hastanesi olduğumuz için daha çok bayan personel çalıştırmak istiyoruz. Çünkü hasta mahremiyeti bizim için ön planda. Ve yine maalesef bayan elemanlar da, bayan oldukları için, bazen ailevi sebeplerden, bazen de farklı gerekçelerle çok sık iş değiştiriyorlar.

Bir diğer sıkıntı yaşadığımız konu da çevre ve bahçe temizliği. Maalesef çalıştırdığımız toplam personelimizi park ve bahçe alanlarımıza uygun bir şekilde ayıramıyoruz, çünkü temizlikte öncelikli alanlarımız var. Mesela yenidoğan yoğun bakıma, çok kritik bir yer olduğu için, iki temizlik elemanı veriyoruz. Tabi bunların hiçbiri mazeret değil. Temizlik kontrol ekibimiz var, sıkı kontrol ve sıkı takiple bu eksiği de gidermeye çalışıyoruz.

*Enfeksiyon konusu çok önemli bir konu. Bu konuda ne durumdasınız?
Bizim hastanemizin enfeksiyon oranları Türkiye ortalamasının çok altında. Hastanemizde
enfeksiyon kontrol komitemiz de var. Özellikle ameliyat sonrası enfeksiyon sorunlarını, bu komiteyle oturup “neler yapılmalıydı?” ve “bundan sonra hangi tedbiri alalım?” diye tartışıyoruz.

*Bu hastanede yaptığınız değişiklikler, sizin bir hastaneden beklentilerinizle birebir örtüşen değişiklikler mi?
-Bu hastanede benim beklentilerimle örtüşmeyen bir tek konu var, o da yataklı tedavi hizmetlerindeki yetersizlik.

Her hastaya en fazla ikişer yataklı, ideal olarak tek yataklı, banyo tuvaleti içerisinde olan odalar oluşturmak benim idealim.

Ama biz, henüz bu ideali gerçekleştirebilecek durumda değiliz.

Fiziki koşullarımız bunu gerçekleştirmeye engel durumda. Bakanlığa bu konuyla ilgili bir proje hazırlayıp sunmuş idik. Ancak daha sonra Etlik’teki bu arazide yapılacak olan Etlik Sağlık Kampüsü projesi ön plana geçti. Biz de oraya taşınacak hastanelerden bir tanesi olduğumuz için, şu anda maliyeti büyük olan projeleri gerçekleştirebilecek durumda değiliz.

“RAHİM AĞZI KANSERİ TÜRKİYE İÇİN BİR HALK SAĞLIĞI SORUNU DEĞİLDİR.”

* Rahim ağzı kanseri vakalarını çok duyulmaya başlandı.. Nedir bunu bu kadar yaygın kılan?
- Kanser tanısı konan hastaların sayısı aslında çok değil. Rahim ağzı kanserinin çok popüler olmasının sebebi, cinsel yoldan viral enfeksiyonla bulaşmasıdır. Cinsel yolla bulaştığı için, aslında önlenebilir bir hastalık.

Mesela, rahim ağzı kanserine karşı aşılar geliştirildi. Aşılar geliştirilince çok fazla yayınlar yapıldı, çok fazla gündeme geldi bu konu. Benim şahsi düşüncem şu; çok partnerli hayat süren toplumlarda rahim ağzı kanseri hızla artıyor. Onlar için bu bir halk sağlığı sorunu haline geldi.

Ancak rahim ağzı kanseri de bir anda gelişmiyor, ortalama 5-10 yıl süresi var. Yalnız, bu hastalık ilerledikten sonra, hastalığın tedavisi çok zorlaşıyor. Bizim ülkemiz için bu bir halk sağlığı problemi değil. Ayrıca, geliştirilen bu aşılar sadece kadınlar için değil, erkekler için de geçerli. Çünkü dediğim gibi, rahim ağzı kanseri cinsel yolla bulaşan bir hastalık ve erkek, bu virüsü kadından alıp başka bir kadına da taşıyabiliyor.

*Halk sağlığı sorunu dediniz, Türkiye için halk sağlığı sorunu nedir?
- Kanserden önce cinsel yolla bulaşan hastalıklar var. Tüm vajinal kanserler ve enfeksiyonlar; mesela gonore çözülmüş değil, frengi var. Bunlar daha öncelikli olan asıl toplumsal sağlık sorunlarıdır.

Bizim toplumumuzda kadınlar hastalanmadan doktora gitmezler ve onlar için kadın doğum doktoruna gitmek zor bir karardır. Ama biz, hiçbir şikayeti olmayan bir kadını bile 6 ayda bir görmek isteriz.

Bir de, kadınlar menopoza girdikten sonra erkek olduklarını ve kadın doğum doktorlarıyla işlerinin bittiklerini zannediyorlar. Tam tersine, asıl o zaman bir kadın doğum doktoruyla daha iyi arkadaş olmaları gerekiyor. Çünkü jinekolojik kanserlerin çoğu menopoz yaşlarında görülüyor. Bu yüzden biz her kadına, bir şikayeti olmasa bile, 6 ayda bir kadın doğum doktoruna görünmelerini öneriyoruz.

***

Hani; “bal dök yala” diye bir tabir vardır ya; Etlik Zübeyde Hanım Doğumevi ve Kadın Hastalıkları Eğitim Araştırma Hastanesi işte bu tanımla birebir örtüşen durumda bir hastane.Hastane içinde yapmış olduğumuz çekimlerde girmiş olduğumuz polikliniklerde bile giren çıkan hasta sirkülasyonu çok fazla olmasından dolayı kirli ve dağınık olması o an için olabilirliği çok mümkün olduğu halde, tedavi için bekleyen hastalar ve yakınlarının oturmuş olduğu salon ve antre bölümlerinde en ufacık bir kirliliğe bile rastlayamadık.

Yani, Zübeyde Hanım’a göz nuru dökülmüş.

***

• Hocam teşekkürler.. Son olarak, kamuoyuna duyurmak istediğiniz bir mesajınız var mı?